Položaj rutera prije nove opreme
Premještanje rutera je besplatna provjera koju vrijedi uraditi prije kupovine repeatera, mesh sistema ili jačeg paketa. Ormar, pod, TV komoda i ćošak stana često su dovoljni da dobar internet izgleda kao loš paket.
Premještanje rutera na bolje mjesto traje 10 minuta, ne košta ništa (ili 10-15 KM za duži Ethernet kabl) i u mnogim slučajevima eliminira problem bez kupovine nove opreme. To je prvi potez koji većina korisnika preskače jer im je estetski neprijatno imati ruter na vidljivom mjestu ili jer ne znaju da položaj uopšte pravi razliku.
Česta situacija u stanovima s optikom: ONT je montiran u hodniku, pa ruter ostane tu jer je najlakše spojiti kabl. Ako je dnevna soba iza betonskog zida ili na drugom kraju stana, bolji potez je produžiti Ethernet kabl od ONT-a do otvorenije, centralnije pozicije rutera.
Centralno, povišeno i otvoreno
1. Centralno
Wi-Fi signal se širi u svim smjerovima od rutera - kao svjetlo od sijalice. Ruter u ćošku stana znači da polovina signala ide van stana (prema susjedima, prema dvorištu). Ruter u centru stana distribuira signal ravnomjerno prema svim sobama. Idealno: sredina stana ili što bliže prostoriji gdje najviše koristite internet, pod uslovom da nije u uglu.
U praksi: ako je ruter vezan za ONT u hodniku, a hodnik je na jednom kraju stana, duži Ethernet kabl (5-10 metara) od ONT-a do centralne tačke stana košta 10-15 KM i često je jedino ulaganje koje treba. ONT ostaje na svom mjestu, ruter ide na bolje.
2. Povišeno
Signal se bolje širi s visine prema dolje nego s poda prema gore. Ruter na polici (1.5-2 metra visine) pokriva veću površinu od rutera na podu. Na zidu, na polici, na vrhu ormara - bilo šta je bolje od poda. Ruter na podu iza kauča šalje većinu signala u pod ispod sebe, što je savršeno ako živite u podrumu ispod svog stana.
3. Na otvorenom
Ruter u zatvorenom ormaru, iza TV-a ili u ladici gubi signal na svakoj prepreci između njega i uređaja. Drvo i plastika slabo guše signal. Metal ga guši jako. TV iza kojeg stoji ruter je velika metalna površina koja blokira signal u jednom smjeru. Ormar s policama i stvarima oko rutera stvara višestruko prelamanje i gušenje. Ruter treba „vidjeti" sobu - ne biti zatvoren u nju.
Mjesta koja najviše guše signal
U ormaru
Najčešći „lijepi" položaj. Ruter je sakriven, kablovi ne vire, stan izgleda uredno. Ali drvo + police + gomila stvari = višestruko gušenje signala. Ruter u ormaru može izgubiti 30-50% signala prije nego izađe iz samog ormara. Rješenje: izvaditi ruter na policu iznad ili pored ormara. Kabl može ostati skriven, ruter ne mora.
Na podu
Signal koji ide gore mora proći kroz pod (debeli, obično betonski ili drveni s oblogom). Signal koji ide horizontalno prolazi prvo kroz namještaj na nivou poda (kauč, stolovi, police). Ruter na podu pokriva najmanju moguću površinu. Podići ga na bilo koju policu - čak i na 1 metar - pravi mjerljivu razliku.
Iza TV-a
TV je metalna ploča koja blokira signal u smjeru sobe. Ruter iza TV-a šalje signal u zid iza sebe i u TV ispred sebe - a sobu pokriva tek poslije prelamanja i gubitaka. Premjestiti ruter pored TV-a (ne iza) ili na policu iznad TV-a odmah poboljšava signal.
Pored mikrovalne pećnice
Mikrovalna radi na 2.4 GHz - istoj frekvenciji kao Wi-Fi. Kad je mikrovalna uključena, može potpuno ugušiti Wi-Fi signal u svom blizinom okruženju. Ruter treba biti barem 2-3 metra od mikrovalne.
Na TV komodi u uglu
Kombinacija tri greške: ćošak stana (polovina signala ide van), niska pozicija (TV komoda je obično na 40-50 cm) i blizina TV-a (metalni štit). Ovo je vjerovatno najgori mogući položaj za ruter koji je istovremeno najčešći u stanovima u BiH.
U podrumu ili na tavanu
Ako je internet priključak u podrumu (čest slučaj u kućama), a koristite internet na prizemlju i spratu - signal mora proći kroz najdeblji element konstrukcije: betonski plafon. Ruter u podrumu pokriva podrum odlično i prizemlje djelomično. Sprat je mrtvа zonа. Rješenje: dulji Ethernet kabl od podruma do prizemlja, ruter na prizemlju, eventualni mesh čvor ili AP na spratu.
Preblizu drugom elektronskom uređaju
Ruter pored bežičnog telefona, monitora za bebe, Bluetooth zvučnika ili gomile punjača - svi ovi uređaji emituju elektromagnetski šum koji može ometati Wi-Fi signal. Držati ruter barem 1-2 metra od drugih elektronskih uređaja, posebno onih koji rade na 2.4 GHz frekvenciji.
Antene i smjer signala
Ruteri s vanjskim antenama emituju signal okomito na antenu - što znači da uspravna antena pokriva horizontalnu površinu (cijeli sprat), a horizontalna antena pokriva vertikalno (sprat iznad i ispod). U praksi: za jednoetažni stan, držite sve antene uspravno. Za kuću na dva sprata, nagnite jednu antenu horizontalno da pokrije sprat iznad.
Ruteri bez vanjskih antena (interni anteni dizajn) nemaju ovu opciju - ali princip položaja (centralno, povišeno, otvoreno) važi jednako.
Kako provjeriti da li je premještanje pomoglo
Nakon premještanja rutera, testirajte brzinu u svakoj sobi i uporedite s ranijim rezultatima. Koristite isti uređaj i istu frekvenciju (2.4 ili 5 GHz) za uporedivost. Razlika bi trebala biti vidljiva odmah - ne treba čekati dane.
Ako premještanje nije donijelo značajno poboljšanje u problematičnoj sobi, problem je vjerovatno prevelika udaljenost ili predebeli zidovi - što premještanje unutar istog stana ne može riješiti. U tom slučaju, sljedeći korak je oprema: mesh čvor ili žični access point na lokaciji gdje signal ne stiže.
Ako je premještanje poboljšalo signal u jednoj sobi ali pogoršalo u drugoj - to znači da je stan prevelik za jedan ruter. Ruter je sada centralniji ali i dalje ne pokriva sve. Mesh sistem s dva čvora ili žični AP na udaljenom kraju stana su rješenja za ovu situaciju.
Kada premještanje nije dovoljno
Premještanje pomaže kad je ruter na lošem mjestu unutar razumnog prostora. Ne pomaže kad: stan ili kuća imaju više od 80-100 m² s betonskim zidovima (jedan ruter ne pokriva toliko); kad postoje dva ili više spratova s betonskim plafoni ma; ili kad je ruter već na idealnom mjestu a signal i dalje ne stiže.
U tim slučajevima, oprema (mesh, access point, repeater) je potrebna - ali položaj rutera ostaje važan jer je on centralna tačka sistema. Čak i s meshom, ruter na lošem mjestu znači da prvi čvor prima slab signal, što smanjuje efikasnost cijelog sistema.
Realan okvir: jedan ruter, čak i odličan, funkcionalno pokriva 40-70 m² u stanu s betonskim zidovima. U stanu s gips pregradama, do 80-100 m². U kući bez pregrada (open plan), do 100-120 m². Sve iznad toga zahtijeva dodatnu opremu - bez izuzetka. Ruter nije magija; signal se ne pojačava željom.
Česta greška: kupiti „najjači" ruter od 300 KM očekujući da će „probiti" zidove. Skuplji ruter ne znači jači signal - znači bolji procesor, više kanala i bolje upravljanje prometom. Domet je uglavnom isti jer je ograničen zakonskom maksimalnom snagom emitujenja koja važi za sve rutere.